محمد على آزاد كشميرى
421
نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )
براى نواب ممتاز الملك مؤمن على خان تأليف نموده بود . 19 - و رسالهء نكاح به زبان فارسى . 20 - و رسالهء موايد هنديه در فوائد جليلهء متفرقه كه منتخب از تصانيف علماى سلف است و آن را در سنهء يكهزار و دو صد و پنجاه و هفت ( 1257 ) هجرى تأليف فرموده . 21 - و مسودات در علم نحو و غيره كه ناتمام است . 22 - و مسودهء شرح معالم الاصول در اصول فقه كه آن هم ناتمام است . 23 - و رساله در علم كلام به فارسى موسوم به ايقان در بيان اركان ايمان كه آن را مشتمل بر رد اقوال بعض تلامذهء سيد كاظم رشتى در اواخر عمر خود تصنيف فرموده و آن تا باب نبوت نوشته شده بود و نوبت به اتمام آن نرسيده . وفات آن جناب در ماه ذيقعدهء سنهء يكهزار و دو صد و پنجاه و نه ( 1259 ) هجرى در بلدهء لكهنو - صانها اللّه تعالى - واقع شد و در دارالتعزيهء حسينيه جناب غفرانمآب - عليه الرحمة - مدفون گشت و از تلامذهاش جماعت بسيار در اين ديارند كه در علم و فضل ميان اقران و امثال خود ممتازند . 63 ) السيد كاظم بن قاسم الحسينى الرشتى [ - 1259 ه ق ] : در علوم عربيه و اصوليه و فقهيه بحرى زخار بود اما در عقايد و اقوال ، بر طريقهء شيخ خود شيخ احمد احسائى و مروج طريقهء او بود و تأويل اقوال و عبارات او مىكرد و مىگفت كه عبارات شرح زيارت كه مردم بر كفر و زندقه حمل مىكنند من معانى آن را بر نهج صحيح مىدانم . و مدعى بود كه شيخ او در منام ، « 1 » ائمه - عليهم السلام - را ديده و موجب افاضهء انوار الهى بر او گرديده . بالجمله اتباع او را كه بر طريقهء وىاند « كشفيه » نامند و « شيخيه » هم گويند . خودش هم اقول غريبه و تحقيقات عجيبه دارد كه به نظر بعضى فضلا خوش نمىآيد و بعضى نسبت كفر و فساد عقيدت به او مىكنند . و اللّه اعلم بحقيقة الحال . القصه تفصيل بطلان عقايد مخترعه و قواعد مختلفهء اين فرقهء مستحدثه را جناب مولانا سيد العلماء - قدس سره - در تصانيف انيقهء خود خصوصا در كتاب افادات حسينيه فى صفات الرب البرية و كتاب حديقهء سلطانيه به دلايل شافيه و براهين قاطعهء وافيه از معقولات و منقولات بيان فرمودهاند ، و عبارات ايشان را از تصانيف ايشان نقل كرده به نقض و رد آن به احسن كلامى كه مزيد بر آن متصور نباشد پرداختهاند و اين اوراق گنجايش ذكر آنها را ندارد . من شاء الاطلاع على المفصلات فارجع الى تلك الافادات .
--> ( 1 ) . منام - خواب .